Luyện thi IELTS Reading
Luyện thi IELTS Reading: Phương pháp luyện tập Skimming và Scanning
01
Giới thiệu
IELTS Reading yêu cầu thí sinh đọc khoảng 3.000 từ trong 60 phút và trả lời 40 câu hỏi. Không ít thí sinh cảm thấy choáng ngợp trước số lượng câu hỏi và khối lượng văn bản, dẫn đến hết giờ mà chưa làm xong. Chính vì vậy, "khả năng đọc nhanh và chính xác" là yếu tố quan trọng quyết định thành bại.
Và điều không thể thiếu để làm được điều đó chính là hai kỹ thuật đọc hiểu: Skimming (đọc lướt để nắm tổng thể nhanh chóng) và Scanning (tìm kiếm thông tin cần thiết). Đây không đơn thuần là các phương pháp đọc nhanh thông thường, mà là những kỹ năng bắt buộc để đáp ứng các dạng câu hỏi đặc trưng của IELTS.
Bài viết này sẽ giải thích cụ thể từ sự khác biệt cơ bản giữa Skimming và Scanning cho đến các phương pháp luyện tập hiệu quả. Áp dụng vào việc học hàng ngày, bạn có thể tận dụng tối đa thời gian thi có hạn và nâng cao điểm số.
02
Skimming là gì?
Skimming là cách đọc không đi sâu vào từng chi tiết mà nắm bắt nhanh tổng quan của toàn bộ văn bản. Trong IELTS Reading, việc thực hiện Skimming trước tiên sẽ giúp bạn nắm được chủ đề và mạch của bài đọc, từ đó vẽ ra được "bản đồ" trong đầu khi bắt tay vào giải câu hỏi.
Những điểm cần chú ý khi Skimming
- Tiêu đề và các đề mục: Giúp nắm bắt chủ đề lớn của bài viết
- Câu đầu và câu cuối của mỗi đoạn: Thường là nơi tóm tắt ý chính
- Từ khóa lặp lại nhiều lần: Thể hiện quan điểm của tác giả hoặc nội dung trọng tâm của bài viết
Phương pháp luyện tập Skimming
- Luyện tập tóm tắt trong 1 phút: Đọc một bài báo tiếng Anh trong đúng 1 phút, rồi tóm tắt "bài viết này nói về điều gì?" trong 1-2 câu.
- Trích xuất từ khóa theo từng đoạn: Sử dụng đề thi IELTS cũ, viết ra 1 "từ" hoặc "cụm từ" quan trọng từ mỗi đoạn.
- Luyện tập thực chiến có bấm giờ: Đặt giới hạn thời gian giống như thi thật, lặp đi lặp lại việc nắm bắt nhanh khung sườn của bài viết.
Khi biến Skimming thành thói quen, bạn sẽ dần nhận ra "nên tập trung đọc phần nào của bài viết" trong lúc thi, từ đó tiếp cận câu hỏi một cách hiệu quả hơn.
03
Scanning là gì?
Scanning là cách đọc không cần hiểu toàn bộ văn bản mà chỉ nhanh chóng tìm kiếm thông tin cần thiết. Trong các câu hỏi của IELTS Reading, có nhiều trường hợp yêu cầu tìm "thông tin cụ thể" như số liệu, tên người, ngày tháng, địa điểm, thuật ngữ đặc biệt..., vì vậy Scanning chính là chìa khóa để ghi điểm.
Ví dụ về đối tượng cần tìm khi Scanning
- Năm hoặc mốc thời gian (ví dụ: 1990, thế kỷ 21)
- Danh từ riêng (tên người, địa danh, tên tổ chức...)
- Số liệu hoặc dữ liệu thống kê (tỷ lệ %, tỷ lệ so sánh...)
- Thuật ngữ chuyên ngành hoặc từ in đậm/in nghiêng
Phương pháp luyện tập Scanning
- Luyện tập tìm kiếm từ khóa: Xác nhận trước từ khóa của câu hỏi, sau đó lặp đi lặp lại việc tìm xem từ đó xuất hiện ở đâu trong bài đọc.
- Trò chơi tìm số liệu và tên riêng: Tìm nhanh "ngày tháng", "tên riêng", "số liệu" trong báo tiếng Anh hoặc đề thi IELTS cũ.
- Ý thức bỏ qua phần không cần thiết: Tập thói quen ngay lập tức bỏ qua các đoạn hoặc câu không liên quan, tập trung vào thông tin cần thiết.
Điểm mấu chốt
Với Scanning, điều quan trọng là có cảm giác "tìm kiếm chuỗi ký tự bằng mắt" thay vì "đọc từng từ". Hãy rèn luyện kỹ năng tìm ra vị trí đáp án trong bài đọc, giống như đang tìm từ khóa bằng công cụ tìm kiếm vậy.
04
Kết hợp Skimming và Scanning
Trong IELTS Reading, việc kết hợp sử dụng Skimming và Scanning thay vì chỉ dùng riêng lẻ sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Bằng cách phối hợp cân bằng cả hai, bạn có thể vừa rút ngắn thời gian vừa tăng tỷ lệ trả lời đúng.
Quy trình thực hành
- Bước 1: Nắm bắt tổng quan bằng Skimming - Đầu tiên đọc lướt toàn bộ bài viết để hiểu chủ đề và cấu trúc như thế nào. → Ví dụ: "Bài này nói về vấn đề môi trường", "đoạn 2 giải thích về lịch sử"...
- Bước 2: Kiểm tra câu hỏi - Kiểm tra từ khóa trong câu hỏi (tên người, mốc thời gian, thuật ngữ chuyên ngành...) để xác định rõ cần tìm gì.
- Bước 3: Tìm vị trí liên quan bằng Scanning - Xem lại bài đọc và nhanh chóng tìm ra phần liên quan đến từ khóa của câu hỏi.
- Bước 4: Đọc kỹ - Chỉ đọc cẩn thận phần có thông tin cần thiết và trả lời câu hỏi.
Ví dụ: quy trình thực tế
- Skimming toàn bộ → "Bài viết này là nghiên cứu về hoạt động núi lửa"
- Kiểm tra câu hỏi có nhắc đến "1970s", "tên nhà nghiên cứu"...
- Scanning bài đọc để tìm "1973" hoặc "Dr. Brown"
- Đọc kỹ phần liên quan để xác định đáp án
Khi biến chu trình này thành thói quen, dòng chảy "không đọc phần không cần thiết → chỉ đọc kỹ phần cần thiết" sẽ được hình thành, giúp bạn sử dụng thời gian thi một cách hiệu quả.
05
Tổng kết
Để đạt điểm cao trong IELTS Reading, kỹ năng đọc nhanh và chính xác là điều không thể thiếu. Và trung tâm của kỹ năng đó chính là hai phương pháp đọc hiểu: "Skimming" và "Scanning".
- Skimming: Nắm bắt tổng quan toàn bộ bài viết, vẽ ra bản đồ nội dung
- Scanning: Tìm kiếm chính xác thông tin cần thiết cho câu hỏi
- Kết hợp sử dụng: Nắm tổng quan → Kiểm tra câu hỏi → Tìm vị trí liên quan → Đọc kỹ, theo quy trình này để trả lời hiệu quả
Những kỹ năng này không thể có được trong một sớm một chiều, nhưng nếu áp dụng vào việc học tiếng Anh hàng ngày và luyện tập thường xuyên, bạn chắc chắn sẽ tiến bộ. Hãy luyện tập liên tục với đề thi cũ và các bài báo tiếng Anh để có thể vận dụng thành thạo, bình tĩnh trong ngày thi thật.
06
FAQ: Phương pháp luyện tập Skimming và Scanning
Sự khác biệt giữa Skimming và Scanning là gì?
Skimming là nắm bắt tổng quan toàn bộ bài viết, còn Scanning là tìm kiếm thông tin cụ thể (số liệu, danh từ riêng, từ khóa). Skimming đóng vai trò "vẽ bản đồ", còn Scanning đóng vai trò "tìm điểm đến".
Nên làm cái nào trước?
Về cơ bản, thứ tự là Skimming → Kiểm tra câu hỏi → Scanning → Chỉ đọc kỹ phần cần thiết. Nắm được bức tranh tổng thể trước rồi mới nhắm mục tiêu sẽ giúp tiết kiệm thời gian hơn.
Skimming nên dành bao nhiêu thời gian?
Khoảng 1-2 phút cho mỗi bài đọc là hợp lý. Hãy tập trung vào tiêu đề, các đề mục nhỏ, câu đầu/cuối mỗi đoạn, và các từ khóa xuất hiện nhiều lần.
Khi Scanning nên chú ý đến manh mối nào?
Số liệu, mốc thời gian, ngày tháng, tên người/địa danh/tổ chức, thuật ngữ chuyên ngành, chữ in đậm/in nghiêng, cách viết đặc biệt (từ có gạch ngang, từ viết hoa)...
Có nên đọc câu hỏi trước không?
Sau khi Skimming nhanh để nắm tổng quan, việc đọc câu hỏi, đánh dấu từ khóa rồi mới Scanning bài đọc sẽ hiệu quả hơn.
Với dạng True/False/Not Given thì áp dụng như thế nào?
Dự đoán trước từ đồng nghĩa và trái nghĩa với từ khóa chính của câu hỏi, rồi dùng Scanning để xác định đoạn văn liên quan. Sau đó đọc kỹ để phán đoán xem nội dung bài đọc là "khớp/mâu thuẫn/không được nêu".
Skimming có hữu ích với dạng Matching Headings không?
Rất hữu ích. Hãy Skimming mỗi đoạn trong 15-20 giây, ghi nhớ chủ đề (topic) và luận điểm (claim) bằng từ ngắn gọn → rồi đối chiếu với danh sách tiêu đề.
Bí quyết cho dạng hoàn thành tóm tắt, điền vào chỗ trống là gì?
Trước tiên nắm cấu trúc câu của đề bài (từ loại, hình thái từ), sau đó Scanning phần liên quan trong bài đọc. Đọc kỹ paraphrase quanh chỗ trống để thu hẹp các đáp án ứng viên.
Mức phân bổ thời gian tham khảo là gì?
Trong khoảng 20 phút cho mỗi bài đọc, dành 2 phút cho Skimming, 3 phút phân tích câu hỏi, 13-15 phút cho Scanning và đọc kỹ. Việc quyết định để câu khó lại sau cũng rất quan trọng.
Vốn từ vựng ít thì có hiệu quả không?
Vẫn có hiệu quả. Vì Skimming phụ thuộc vào việc nắm cấu trúc, còn Scanning phụ thuộc vào nhận diện mẫu hình bằng mắt, nên dù có từ chưa biết, việc hiểu tổng thể và xác định vị trí vẫn có thể tiến triển.
Những lỗi thường gặp là gì?
3 lỗi phổ biến: đọc kỹ ngay từ đầu dẫn đến hết giờ, tìm nguyên văn từ của câu hỏi trong bài đọc (thực tế thường dùng cách diễn đạt khác), và cố chấp với đoạn văn ít liên quan.
Cách đối phó với paraphrase (diễn đạt lại) như thế nào?
Hãy nhanh chóng dự đoán trước danh sách từ đồng nghĩa với từ khóa của câu hỏi (ví dụ: increase = rise/grow/surge). Khi Scanning, cũng nên dùng "hình thái từ, từ phái sinh, collocation" làm manh mối.
Thực đơn luyện tập hàng ngày nên như thế nào?
(1) Skimming 1 phút → tóm tắt 3 dòng x2 bài (tin tức hoặc tài liệu IELTS), (2) luyện Scanning số liệu/danh từ riêng 5 phút, (3) làm 1 bộ đề cũ theo hình thức đua thời gian và xem lại 10 phút.
Nên ghi chú ở mức độ nào?
Chỉ cần tối thiểu. Ghi 1-2 từ khóa hoặc cụm từ ngắn cho chủ đề mỗi đoạn sẽ giúp làm chỉ mục để quay lại tra cứu khi trả lời câu hỏi.
Làm sao để giảm việc phải đọc lại nhiều lần?
Ghi chú chủ đề từng đoạn, đánh dấu vị trí bài đọc theo từng số câu hỏi, gắn cờ cho câu khó (để lại sau) sẽ giúp giảm việc đi lại không cần thiết.
Các câu trả lời có được sắp xếp theo đúng thứ tự không?
Với nhiều dạng câu hỏi thì về cơ bản theo đúng mạch bài đọc, nhưng với dạng Matching hay câu hỏi về quan điểm tác giả thì có thể nhảy trước sau. Hãy phân biệt theo từng dạng câu hỏi.
Chỉ luyện đọc nhanh thôi có đủ không?
Chưa đủ. Ngoài tốc độ, cần rèn luyện thêm cả "phân tích câu hỏi", "độ nhạy với từ đồng nghĩa" và "khả năng bỏ qua phần không cần thiết".
Nên ưu tiên độ chính xác hay tốc độ?
Ưu tiên độ chính xác. Tuy nhiên đọc kỹ toàn bộ mọi câu hỏi là không thực tế. Hãy dùng Skimming để khoanh vùng, Scanning để xác định vị trí, rồi chỉ đọc kỹ phần cần thiết để cân bằng cả hai.
Tài liệu nào phù hợp để tự học?
Đề thi chính thức, tin tức chất lượng cao (khoa học, giáo dục, lịch sử), thông cáo báo chí hoặc bài báo cáo của các trường đại học có văn phong gần với IELTS, phù hợp để luyện tập.
Khi điểm số không cải thiện, cần xem lại điểm gì?
(1) Có dành quá nhiều thời gian cho Skimming không (nên trong 2 phút). (2) Đã dự đoán trước từ đồng nghĩa của từ khóa câu hỏi hay chưa. (3) Đã quyết định để lại câu khó xử lý sau chưa.