IELTS Listening: Từ vựng thường gặp và cách nghe số liệu, ngày tháng

IELTS Listening là rào cản đầu tiên đối với những thí sinh chưa quen với “tốc độ tự nhiên” và “giọng đa dạng” của tiếng Anh. Đặc biệt ở giai đoạn hướng đến band điểm 6.0–7.0, nhiều người thường gặp phải nỗi lo “hiểu được ý nghĩa tổng thể nhưng lại bỏ lỡ các thông tin chi tiết như số liệu, ngày tháng”.

Trong IELTS, khả năng ghi chú chính xác nội dung đã nghe được và phản ánh vào câu trả lời là điều được yêu cầu. Đặc biệt, ở Part 1 và Part 2, các câu hỏi yêu cầu nghe chính xác thông tin gần với đời sống thực tế như đặt chỗ, địa chỉ, số điện thoại, ngày tháng xuất hiện rất thường xuyên. Nói cách khác, không chỉ cần khả năng hiểu tiếng Anh đơn thuần mà “khả năng phân biệt âm thanh” và “khả năng nhận diện mẫu câu” chính là chìa khóa để nâng cao điểm số.

Bài viết này sẽ giải thích chi tiết các từ vựng thường gặp trong IELTS Listening, cùng với cách nghe số liệu và ngày tháng - những phần dễ mắc lỗi nhất. Nếu bạn muốn nâng cao độ chính xác khi nghe và chắc chắn cải thiện điểm số, hãy theo dõi bài viết đến hết nhé.

Trong IELTS Listening, mỗi lần thi lại xuất hiện một chủ đề khác nhau, nhưng thực tế các mẫu từ vựng được sử dụng lại rất giống nhau. Vì cùng một chủ đề (đặt chỗ, đời sống đại học, bản đồ, giá cả...) được lặp lại nhiều lần trong đề thi, nên việc nắm vững những từ vựng thường gặp này sẽ giúp tốc độ nghe và tỷ lệ trả lời đúng của bạn được cải thiện đáng kể.

Từ vựng thường gặp trong đặt chỗ, hỏi thông tin (kinh điển của Part 1)

Điểm mấu chốt: Trong tình huống đặt chỗ qua điện thoại hoặc tại quầy lễ tân, đôi khi tên, địa chỉ, số liệu... sẽ được đọc chậm rãi từng chữ một. Việc làm quen với cách đánh vần (ví dụ: “That’s spelled M-A-R-T-I-N”) là rất quan trọng.

Từ vựng liên quan đến đời sống đại học, khuôn viên trường (thường gặp ở Part 2–3)

Điểm mấu chốt: Part 3 chủ yếu là “hội thoại giữa các sinh viên”. Hãy chú ý lắng nghe cả những cách diễn đạt ý kiến như “discussion,” “opinion,” “agree/disagree”.

Cách diễn đạt thường gặp trong bản đồ, hướng dẫn phương hướng (kinh điển của Part 2)

Điểm mấu chốt: Trong bài bản đồ, việc nắm bắt “vị trí tương đối” rất quan trọng. Vì các mô tả như “on your right” hay “in front of the library” được thể hiện theo góc nhìn của người nói, hãy vừa nhìn bản đồ vừa luyện tập hình dung.

Từ vựng liên quan đến số liệu, số tiền, tỷ lệ (chung cho mọi Part)

Lưu ý: Ý nghĩa của số liệu như “13” và “30”, “15” và “50” thay đổi tùy theo vị trí trọng âm khi phát âm. Khi luyện nghe, đừng chỉ nghe từng số riêng lẻ mà hãy luyện nghe theo mạch của cả câu.

Trong IELTS Listening, khả năng nghe số liệu là yếu tố tạo ra sự chênh lệch điểm số lớn nhất. Ở Part 1 là số điện thoại, địa chỉ, số tiền; Part 2 là thời gian, khoảng cách; Part 3, 4 là số liệu thống kê, dữ liệu... Chìa khóa nằm ở việc có thể ghi chú chính xác số liệu trong mọi tình huống hay không.

Hãy nắm vững các điểm dưới đây để nâng cao độ chính xác khi nghe số liệu.

Các cặp số dễ gây nhầm lẫn

Vì âm thanh của các số khá giống nhau, bạn cần đặc biệt chú ý đến trọng âm để phân biệt.

Mẹo: Nếu nghe cả danh từ đi kèm sau số (dollars, minutes, kilometers...), bạn sẽ dễ phán đoán hơn dựa theo ngữ cảnh.

Mẫu cách nghe số điện thoại, địa chỉ, giá cả

Trong IELTS, số liệu thường xuất hiện liên tiếp dưới dạng hội thoại đời thường, và nếu làm quen với các cách nói đặc trưng, bạn sẽ nghe trôi chảy hơn.

Phương pháp luyện nghe có chứa số liệu

1. Luyện tập tập trung số liệu bằng dictation

Luyện tập lặp lại việc nghe đoạn âm thanh 1 phút và chỉ viết chính xác các con số. Khi đã quen, hãy viết lại toàn bộ câu để rèn luyện đôi tai thực chiến hơn.

2. Trích xuất số liệu từ âm thanh BBC hoặc IELTS chính thức

Chọn ra chỉ những “câu có chứa số liệu” từ tin tức hoặc âm thanh đề thi thử. → Lặp lại việc nghe, chép chính tả và shadowing để làm quen với “thói quen phát âm”.

3. Luyện tập tự nói ra các cách diễn đạt số liệu

Không chỉ nghe mà việc bản thân có thể phát âm đúng cũng rất quan trọng. Khi bạn có thể tự tin nói ra các số trong tiếng Anh, độ chính xác khi nghe cũng sẽ tự nhiên được nâng cao.

Các cách diễn đạt liên quan đến số liệu thường gặp

• per week / per month / per year
• total cost / overall amount
• around / approximately / roughly
• between 10 and 15
• at least / no more than

Điểm mấu chốt trong kỳ thi: Khi các từ như “about”, “around”, “more than” xuất hiện trước hoặc sau số liệu, con số cần viết vào đáp án đôi khi không phải là con số nghe được nguyên văn. Hãy có ý thức nghe “phạm vi ý nghĩa” thay vì chỉ nghe “con số chính xác”.

Trong IELTS Listening, thông tin về ngày tháng, thứ trong tuần và thời gian xuất hiện rất thường xuyên. Đặc biệt ở Part 1, có nhiều câu hỏi yêu cầu nghe ngày giờ đặt chỗ hoặc sự kiện, và đây cũng là điểm dễ mắc lỗi cùng với số liệu. Ở đây, chúng tôi sẽ tổng hợp những cách diễn đạt dễ gây nhầm lẫn trong kỳ thi thực tế cùng mẹo phân biệt khi nghe.

Cách phân biệt thứ trong tuần và các từ viết tắt

Các thứ trong tuần có những từ phát âm gần giống nhau nên cần đặc biệt chú ý. Đặc biệt, “Tuesday” và “Thursday” khiến nhiều thí sinh bị nhầm lẫn.

Mẹo: Dù được nói bằng từ viết tắt cũng đừng hoảng, hãy “phán đoán theo ngữ cảnh”. Ví dụ:

Cách nói ngày tháng và lưu ý

Trong tiếng Anh, thứ tự ngày → tháng hoặc tháng → ngày khác nhau giữa Anh và Mỹ. Vì IELTS chủ yếu sử dụng cách viết theo kiểu Anh (ngày/tháng/năm), hãy chú ý điều này.

Mẹo:

• Đôi khi có thêm “on” phía trước, ví dụ như “on the 15th of March”.
• “by Friday” nghĩa là “trước thứ Sáu (hạn chót)”, còn “until Friday” nghĩa là “kéo dài liên tục đến thứ Sáu” - hai ý nghĩa này khác nhau.

Cách nghe cách diễn đạt thời gian

Cách diễn đạt thời gian không chỉ đơn thuần là “đọc số”, mà còn có những cách nói đặc trưng của tiếng Anh.

Lưu ý: “half past” hay “quarter to” là những cách diễn đạt khó nghe nếu chưa quen. Thay vì chỉ đơn giản sắp xếp các con số, hãy nắm bắt thời gian dựa vào việc đó là “past” hay “to”.

Các cụm từ thường gặp liên quan đến ngày tháng, thời gian

• in the morning / in the afternoon / in the evening
• at night / at midnight / at noon
• this weekend / next week / the following month
• from Monday to Friday / between 9 and 12
• by tomorrow / until next Monday

Lưu ý trong kỳ thi: “by” và “until” là bẫy mà người ra đề thường sử dụng. Nếu hiểu sai ý nghĩa, bạn sẽ mất điểm đáp án đúng.

• by Friday → trước thứ Sáu (hạn chót)
• until Friday → kéo dài liên tục đến thứ Sáu (tiếp diễn)

IELTS Listening gồm 4 phần (Part 1–4), với hình thức câu hỏi, cách nói và độ khó tăng dần theo từng cấp độ. Nắm rõ nội dung xuất hiện ở mỗi Part và học ôn luyện riêng biệt chính là con đường ngắn nhất để nâng cao điểm số.

Part 1: Hội thoại đời thường (đặt chỗ, hỏi thông tin...)

Đặc điểm:

• Hình thức hội thoại giữa 2 người (ví dụ: công ty du lịch, lễ tân khách sạn...)
• Chủ yếu là tên, địa chỉ, số điện thoại, ngày tháng, số tiền
• Âm thanh tương đối chậm, từ vựng cũng đơn giản

Điểm mấu chốt để ôn luyện:

• Tập trung luyện nghe số liệu, cách đánh vần, ngày tháng.
• Làm quen với hình thức câu hỏi điền form (Form Completion).
• Luyện phán đoán từ loại (danh từ, tính từ...) dựa vào ngữ cảnh, thay vì chỉ viết theo âm nghe được.

Phương pháp luyện tập được khuyến nghị: Shadowing các đoạn hội thoại giả định đặt chỗ qua điện thoại hoặc check-in khách sạn.

Part 2: Giải thích, hướng dẫn, bài về bản đồ

Đặc điểm:

• Giải thích bởi một người nói (ví dụ: hướng dẫn tham quan khuôn viên trường, giới thiệu bảo tàng)
• Xuất hiện hình vẽ, bản đồ, sơ đồ tầng
• Kiểm tra khả năng nắm bắt chính xác “vị trí, phương hướng, trình tự”

Điểm mấu chốt để ôn luyện:

• Học thuộc các cách diễn đạt vị trí như “next to”, “across from”, “behind”.
• Vừa nghe vừa luyện tập hình dung bằng cách di chuyển mũi tên bằng bút.
• Suy nghĩ theo góc nhìn của người nói (góc nhìn người nghe) sẽ giúp tỷ lệ đúng tăng lên.

Phương pháp luyện tập được khuyến nghị: Với bài bản đồ, luyện đi luyện lại đề thi cũ từ bộ Cambridge IELTS là hiệu quả nhất.

Part 3: Hội thoại giữa các sinh viên (hình thức thảo luận)

Đặc điểm:

• Hội thoại giữa 2–3 sinh viên (ví dụ: kế hoạch dự án, làm việc nhóm)
• Chủ yếu là câu hỏi về sự khác biệt ý kiến hoặc điểm đồng thuận giữa các bên
• Cách nói tự nhiên, tốc độ nhanh, thường đổi hướng giữa câu

Điểm mấu chốt để ôn luyện:

• Đánh dấu các cách diễn đạt chuyển hướng ý kiến như “I agree”, “That’s a good point, but…”.
• Làm quen với các dạng câu hỏi như “both think”, “only one of them agrees”.
• Luyện tập phân biệt ý kiến của từng người nói bằng ghi chú.

Phương pháp luyện tập được khuyến nghị: Sử dụng BBC Learning English hoặc IELTS Listening Practice dạng thảo luận để chủ động phân biệt “người nói A, B”.

Part 4: Bài giảng học thuật (hình thức độc thoại)

Đặc điểm:

• Âm thanh theo phong cách bài giảng với nội dung chuyên sâu (sinh học, môi trường, lịch sử...)
• Chủ yếu là câu hỏi điền vào biểu đồ, ghi chú, hoặc sổ tay
• Nội dung dài, cần khả năng tập trung và tóm tắt

Điểm mấu chốt để ôn luyện:

• Nghe các **tín hiệu cấu trúc (signpost words)** như “Firstly”, “In conclusion”, “Another reason”.
• Vừa dự đoán mạch nội dung vừa ghi chú.
• Nghe thuật ngữ chuyên ngành theo “gốc từ” (ví dụ: biolog-, econom-, histor-).

Phương pháp luyện tập được khuyến nghị: Sử dụng video TED Talks hoặc bài giảng đại học có phụ đề tiếng Anh, và luyện tập “tóm tắt nội dung bằng tiếng Việt sau mỗi phút”.

Bảng tổng hợp: đặc điểm và cách ôn luyện theo từng Part

Để nâng cao điểm số IELTS Listening, chỉ “nghe tiếng Anh” đơn thuần là chưa đủ. Luyện tập theo 4 bước **“Nghe → Viết → Nói → Phân tích”** sẽ giúp bạn chắc chắn nâng cao điểm số. Dưới đây là những phương pháp thực tế giúp bạn nâng cao năng lực hiệu quả dù chỉ trong thời gian ngắn.

1. Rèn luyện đôi tai bằng dictation 1 phút

Cách thực hiện:

• Chọn đoạn âm thanh khoảng 1 phút, nghe nhiều lần và viết lại toàn bộ nội dung.
• Kiểm tra phần không nghe được bằng transcript.
• Đặc biệt chú ý luyện tập với số liệu, ngày tháng, danh từ riêng.

Hiệu quả:

• Trở nên vững vàng hơn khi nghe các âm yếu (ví dụ: gonna, wanna, of it → ovit).
• Tốc độ ghi chú cũng được cải thiện.

Tài liệu được khuyến nghị:

• Cambridge IELTS Official Practice Tests
• British Council – Listening Practice Tests
• IELTS Liz Listening Practice (YouTube)

2. Xem BBC, TED với phụ đề tiếng Anh

Cách thực hiện:

• Lần đầu xem có phụ đề tiếng Anh để hiểu nội dung.
• Lần thứ hai xem không phụ đề để kiểm tra mức độ hiểu được.
• Lập danh sách các từ không nghe được để ôn lại.

Hiệu quả:

• Làm quen với nhiều giọng khác nhau (Anh, Úc, Canada), tạo sức chịu đựng cho kỳ thi thật.
• Có ý thức về mạch nội dung và cấu trúc, cũng là cách ôn luyện cho Part 4.

Kênh được khuyến nghị:

• BBC Learning English
• TED-Ed / TEDx Talks
• IELTS Official Channel (YouTube)

3. Tận dụng bộ đề chính thức của IELTS kết hợp ứng dụng

Lý do: Vì IELTS Listening có hình thức đề thi đặc trưng riêng (diễn đạt lại câu hỏi, trắc nghiệm nhiều lựa chọn...), việc luyện tập theo đúng hình thức thi thật là quan trọng nhất.

Tài liệu được khuyến nghị:

• Cambridge IELTS 18–20 (bộ đề thi cũ mới nhất)
• IELTS Prep App (chính thức của British Council)
• IELTS Trainer 2 (Cambridge University Press)

Điểm mấu chốt:

• Sau khi giải đề thử, dùng transcript để kiểm tra căn cứ của đáp án.
• Đánh dấu phần không nghe được trong transcript và ôn lại với tốc độ phát chậm hơn.

4. Nắm bắt cảm giác âm thanh bằng “Shadowing + Repeating”

Cách thực hiện:

• Dừng âm thanh sau mỗi câu và lặp lại với cùng nhịp điệu, phát âm.
• Cử động miệng như thể đang tái hiện lại chính xác âm thanh đã nghe được.

Hiệu quả:

• Làm quen với nhịp điệu và ngữ điệu của tiếng Anh.
• Dần dần có thể nghe được “sự nối âm (linking)” một cách tự nhiên.

Tài liệu luyện tập: Transcript của IELTS, tin tức, các cảnh hội thoại trong phim... Dù chỉ 5 phút mỗi ngày, nếu duy trì liên tục, hiệu quả sẽ rất lớn.

5. Ghi lại nhật ký học tập để “trực quan hóa điểm yếu”

Cách thực hiện:

• Ghi chú lại những chỗ, từ, mẫu phát âm không nghe được.
• Xem lại theo từng tuần, phân loại các mẫu yếu như “số liệu”, “ngày tháng”, “nhiều người nói”.

Hiệu quả:

• Thoát khỏi kiểu luyện nghe cảm tính, có thể thực hiện học tập theo hướng phân tích giúp nâng cao điểm số.

Công cụ được khuyến nghị:

• Ghi nhật ký đơn giản bằng Notion hoặc Google Sheets
• Ôn lại các từ thường gặp bằng ứng dụng thẻ từ vựng (Anki / Quizlet)

6. Kết hợp Listening và Speaking

Việc “nói ra” những cách diễn đạt đã học được từ Listening sẽ giúp ghi nhớ lâu hơn. Đặc biệt, việc áp dụng các cách diễn đạt học thuật xuất hiện ở Part 3, 4 vào cả Speaking cũng rất hiệu quả.

Ví dụ:

• “One major reason is that…” xuất hiện trong Listening → tái sử dụng trong Speaking
• “Another point to consider is…” → có thể dùng khi trình bày ý kiến

Tiếp theo là

Để đạt điểm cao trong IELTS Listening, không chỉ cần “năng lực tiếng Anh” mà còn cần sự tập trung và làm quen để không bỏ lỡ các chi tiết. Đặc biệt, số liệu, ngày tháng, thứ trong tuần, địa chỉ, cách đánh vần tên đều xuất hiện thường xuyên ở mọi Part. Khi có thể nghe chắc chắn những điều này, điểm số Listening tổng thể sẽ ổn định vượt bậc.

Hãy cùng tổng hợp lại những điểm đã giới thiệu trong bài viết này.

✅ Nắm vững từ vựng thường gặp — học thuộc các chủ đề kinh điển như đặt chỗ, đời sống đại học, bản đồ, số tiền ✅ Luyện nghe số liệu, ngày tháng — rèn luyện khả năng phán đoán qua trọng âm và ngữ cảnh ✅ Xác định rõ cách ôn luyện theo từng Part — làm quen với đặc điểm và mẫu câu hỏi của mỗi Part ✅ Duy trì dictation, shadowing — làm quen với thói quen phát âm và nhịp điệu ✅ Áp dụng học tập theo hướng phân tích — ghi lại nguyên nhân không nghe được để khắc phục

IELTS Listening là kỳ thi mà thay vì nghe một cách mù quáng, việc “làm quen tai nghe một cách có chiến lược” sẽ chắc chắn mang lại kết quả. Vì luyện tập ngắn hằng ngày cũng đủ mang lại hiệu quả, hãy tham khảo nội dung lần này và tích lũy dần việc học phù hợp với điểm yếu của bản thân.