

"Đã học trường ngoại ngữ thì chắc chắn nói tiếng Anh trôi chảy lắm nhỉ?"
Trái ngược với kỳ vọng đó của mọi người xung quanh, tôi lại luôn mặc cảm nặng nề về khả năng tiếng Anh của mình. Trường tôi có các môn viết luận và tranh biện, nhưng phần lớn giờ học vẫn dùng tiếng Nhật. Nhiều bạn bè cũng ngại nói tiếng Anh, nên bản thân tôi hầu như chẳng có cơ hội nào để tự tin nói tiếng Anh cả.
Dù vậy, cái mác "sinh viên trường ngoại ngữ = giỏi tiếng Anh" vẫn luôn đeo bám tôi. Tôi không muốn tự dối lòng mình. Trong đầu tôi cứ lặp đi lặp lại suy nghĩ "mình muốn nói được tiếng Anh", và tôi cảm thấy mạnh mẽ rằng mình phải làm gì đó.
Và đúng lúc đó, tôi đã biết đến trường Anh ngữ 3D ACADEMY tại đảo Cebu, Philippines.
Ban đầu, điều tôi nghĩ đến đầu tiên là du học Canada thông qua chương trình của trường đại học. Tôi nghĩ rằng để nâng cao khả năng viết và nói, cách tốt nhất là thực sự sống ở một quốc gia nói tiếng Anh bản xứ. Nếu dùng chương trình của trường thì thủ tục cũng đơn giản, và hơn hết, tôi cảm thấy "là sinh viên trường ngoại ngữ, việc từng ra nước ngoài là điều bắt buộc phải có".
Nhưng thực tế không dễ dàng như vậy.
Rào cản về chi phí cao hơn tôi tưởng rất nhiều, đặc biệt khi tính cả vé máy bay, sinh hoạt phí và bảo hiểm, tôi nhận ra rằng chỉ với tiền làm thêm và sự hỗ trợ của bố mẹ thì hoàn toàn không đủ. Vậy là tôi đành ngậm ngùi gác lại kế hoạch đi Canada... Nhưng tôi vẫn không muốn từ bỏ hoàn toàn. "Trong khả năng hiện tại, mình muốn tiến thêm một bước, dù chỉ là một chút thôi" - suy nghĩ đó đã dẫn tôi đến lựa chọn tiếp theo.
Trong quá trình tìm hiểu nhiều nơi, tôi đã biết đến hình thức du học Anh ngữ tại đảo Cebu, Philippines. Thật ra, trước đó tôi từng nghe một người bạn từng học ở một trường khác tại Cebu kể rằng "các buổi học 1 kèm 1 thực sự rất tốt", "dù thời gian ngắn nhưng khả năng nói tăng vọt hẳn lên" - nên đây cũng là lựa chọn mà tôi đã để tâm từ trước.
Hầu hết các buổi học đều theo hình thức 1 kèm 1, nên lượng thời gian nói vượt trội hơn hẳn Mức học phí dễ tiếp cận dù chỉ học 1 tháng, cùng chương trình du học có thể thử sức tương đối nhẹ nhàng Đánh giá truyền miệng tốt, cơ sở vật chất và vị trí cũng khiến tôi yên tâm
Dù không thể đi Canada, tôi tự nhủ hãy "thử thách hết sức mình trong khả năng hiện tại". Và kết quả là tôi đã đến với chuyến du học 4 tuần tại đảo Cebu.
Chỉ vỏn vẹn 4 tuần thôi - có lẽ nhiều người sẽ nghĩ vậy. Nhưng với tôi, 4 tuần đó là khoảng thời gian quý giá để tôi vượt qua "nỗi sợ khi phải nói", và lần đầu tiên cảm nhận được niềm vui của việc "tự mình truyền đạt bằng lời nói".
Khóa học tôi chọn tại 3D ACADEMY là khóa "6 tiết 1 kèm 1", tức toàn bộ 6 tiết học mỗi ngày đều là học 1 kèm 1. Mỗi tiết 50 phút, gần như từ sáng đến chiều tôi chỉ ở một mình với giáo viên, ngâm mình trong tiếng Anh suốt cả ngày. Tôi cũng có để ý đến lớp học nhóm, nhưng với một người "chỉ muốn nói thật nhiều" và "muốn nâng cao khả năng nói" như tôi, thì không có khóa nào phù hợp hơn thế.
Thật ra, trước đây tôi từng học lớp nhóm, và khi đó tôi cảm thấy bức bối vì "những bạn giỏi tiếng Anh thường chiếm vai trò trung tâm, còn mình thì gần như không có cơ hội nói". Chính vì vậy, lần này tôi muốn tìm một môi trường mà mình có thể nói theo tốc độ của bản thân, không phải e dè trước ai cả.
Nội dung của các buổi học 1 kèm 1 tùy theo từng giáo viên mà có khác nhau đôi chút, nhưng với tôi thì chủ yếu diễn ra theo hình thức sau:
Ngữ pháp: Mỗi ngày tôi viết nhật ký rồi nộp để giáo viên chữa lỗi. Giáo viên chỉ ra cả những lỗi nhỏ mà tôi không tự nhận ra, cũng như những thói quen sai đã ăn sâu, nhờ đó tôi tiếp thu cách diễn đạt đúng một cách tự nhiên. Từ vựng: Không chỉ đơn thuần học thuộc từ, mà còn đặt câu ví dụ và đưa vào hội thoại thực tế để luyện tập, khá thực tiễn. Tôi còn học được các cách diễn đạt thay thế và tiếng lóng, nhờ đó vốn từ vựng mở rộng đáng kể. Nói tự do: Đây là khoảng thời gian tôi mong chờ nhất! Chúng tôi nói chuyện thoải mái về đủ mọi chủ đề, từ đời sống hằng ngày đến các vấn đề xã hội. Đặc biệt đáng nhớ là buổi học với giáo viên Mark, có cả những buổi thảo luận về chủ đề nhân quyền, giúp tôi có thêm thử thách mới là "nói về những chủ đề khó bằng tiếng Anh".
Tất nhiên, không phải ngay từ đầu mọi thứ đều suôn sẻ. Có lúc tôi không nghĩ ra từ tiếng Anh muốn nói, có lúc ngữ pháp lộn xộn, có lúc lại im lặng giữa chừng... Nhưng chưa giáo viên nào cười cợt hay phủ nhận tôi cả, họ luôn nhẹ nhàng động viên: "Không sao đâu", "Thử nói lại thật chậm xem nào".
Có sai thì cũng có thể làm lại bao nhiêu lần cũng được - tôi nghĩ đó chính là sức hút lớn nhất của các buổi học 1 kèm 1. Có gì không hiểu là có thể hỏi ngay tại chỗ, và có thể nâng cao trình độ theo đúng nhịp độ của bản thân một cách chắc chắn. Nghe 6 tiếng mỗi ngày có vẻ dài, nhưng khi đã tập trung thì thời gian trôi qua rất nhanh.
Và đến cuối 4 tuần, những cuộc trò chuyện bằng tiếng Anh mà ban đầu tôi từng căng thẳng, giờ đây tôi đã có thể nói một cách tự nhiên. Tôi có được sự tự tin rằng mình có thể xử lý tốt các cuộc hội thoại hằng ngày, và thành quả lớn nhất chính là việc tôi đã có thể cảm nhận "nói chuyện" là một điều vui vẻ.
Một ngày tại 3D ACADEMY, dù giờ học đã kết thúc, "thời gian học tập" vẫn tiếp diễn. Bởi vì cách tôi sử dụng thời gian sau giờ học và cuối tuần chính là cơ hội quý giá để "thử áp dụng" những kiến thức đã học trên lớp.
Vào các ngày trong tuần, sau khi tan học tôi thường cùng các bạn batchmate (những người nhập học cùng ngày) đi ăn cùng nhau hoặc dạo quanh khu vực gần trường. Tại 3D ACADEMY có nhiều sinh viên đại học cũng tận dụng kỳ nghỉ hè để đến học như tôi, tuổi tác và những trăn trở cũng gần giống nhau nên chúng tôi nhanh chóng thân thiết. Việc được gặp gỡ những người bạn đến từ khắp nơi trên đất nước, những người mà ở Nhật khó có thể gặp được, cũng là một tài sản lớn đối với tôi.
Điều đọng lại ấn tượng nhất với tôi là những lần sau giờ học ghé siêu thị gần trường. Dù chỉ là khoảng thời gian ngắn ngủi để mua đồ ăn vặt, tôi vẫn cố gắng bắt chuyện với người dân địa phương nhiều nhất có thể. Chỉ với những câu hỏi đơn giản như "Cái này vị gì vậy?", "Bạn gợi ý cái nào?", việc thực sự trò chuyện cũng giúp tôi cảm nhận được niềm vui khi tiếng Anh của mình được người khác hiểu.
Ban đầu tôi rất hồi hộp. Nhưng trải nghiệm thành công "mình đã từng nói được" sẽ tiếp thêm động lực cho bước tiếp theo. Không biết từ lúc nào, tôi đã có thể chủ động bắt chuyện ở cả cửa hàng tiện lợi hay trung tâm thương mại gần đó. Tôi nghĩ chính trong những khoảnh khắc bình dị của cuộc sống thường ngày như vậy mới ẩn chứa cơ hội lớn để nâng cao khả năng nói.
Vào cuối tuần, tôi cũng cùng các bạn batchmate đi tham quan đảo Cebu. Chúng tôi đến Oslob nổi tiếng với cá mập voi, hay bãi biển Mactan với làn nước biển tuyệt đẹp. Có lần, chúng tôi chơi đùa dưới nước cùng những đứa trẻ địa phương, cùng nhau vui chơi với phao bơi và súng nước mà chúng tôi mang theo. Cuối cùng, chúng tôi tặng lại những món đồ đó cho bọn trẻ, và khoảnh khắc được các em cười tươi nói "Cảm ơn!" thực sự khiến trái tim tôi ấm áp.
Ngoài ra, việc xem phim có phụ đề tiếng Anh tại rạp cũng là một trải nghiệm tốt. Khi nghe được những từ mình đã biết, hay khi thấy những cách diễn đạt mình đã học được sử dụng trong lời thoại, tôi cảm thấy vui và nhận ra rằng "khả năng tiếng Anh của mình đang tiến bộ thật sự".
Như vậy, cuộc sống tại 3D ACADEMY không chỉ gói gọn trong giờ học. Ngược lại, tôi nghĩ chìa khóa để chuyến du học ngắn hạn thành công chính là việc bản thân tự tạo ra bao nhiêu cơ hội để sử dụng tiếng Anh sau giờ học và cuối tuần.
"Đã khó khăn lắm mới đi du học, nên tôi muốn sống bằng tiếng Anh nhiều nhất có thể" - chính vì hành động với suy nghĩ đó mà tôi mới có thể đạt được những thành quả chắc chắn dù chỉ trong 4 tuần ngắn ngủi.
4 tuần tại đảo Cebu trôi qua nhanh như chớp mắt. Nhưng trong khoảng thời gian đó, tôi không chỉ nhận ra nhiều điều về tiếng Anh, mà còn về cách học và cách đối mặt với mọi việc của bản thân. Để có thể giúp ích phần nào cho những ai đang cân nhắc du học Philippines, tôi muốn chia sẻ từ kinh nghiệm của chính mình về "những thứ nên mang theo" và "những việc nên làm".
Điều đầu tiên tôi muốn khuyên là hãy mang theo một cuốn sổ từ vựng hoặc sách ngữ pháp được viết bằng tiếng Nhật. Ở đó tất nhiên bạn vẫn sẽ dùng tài liệu tiếng Anh, nhưng nếu có "tài liệu để ôn lại nhanh bằng tiếng Nhật" cho những lúc rảnh rỗi hay tự học sau giờ lên lớp, mức độ hiểu bài sẽ khác biệt hoàn toàn.
Những gì tôi mang theo là cuốn sách ngữ pháp tôi từng dùng hồi cấp ba và cuốn sổ từ vựng tiếng Anh luyện thi đại học. Không cần phải dùng hết toàn bộ nội dung, nhưng chỉ cần có "một điểm tựa để quay về ngay khi không hiểu" cũng đã giúp tâm lý thoải mái hơn nhiều.
Tôi nghĩ rằng cách bạn sử dụng thời gian ngoài giờ học sẽ tạo nên sự khác biệt lớn về thành quả du học. Tôi đã chủ động bắt chuyện ở bất cứ nơi nào có thể dùng tiếng Anh, như nhân viên siêu thị, nhân viên trung tâm thương mại, hay nhân viên quán cà phê gần nhà.
Ban đầu cần một chút can đảm, nhưng dù ngữ pháp có sai thì cũng không sao, vì người dân địa phương luôn đối xử rất tử tế. Tôi nhận ra rằng thái độ "cố gắng truyền đạt", "cứ thử nói xem" mới chính là điều quan trọng nhất.
③ Khẩu trang và kẹo ngậm họng cần thiết hơn bạn tưởng!
Có thể hơi bất ngờ, nhưng khẩu trang và kẹo ngậm họng thực sự là những món đồ tôi rất mừng vì đã mang theo. Tại một số khu vực trong thành phố Cebu, khói xe và bụi bặm đôi khi khá đáng lo ngại. Nói chuyện nhiều trong giờ học khiến cổ họng mệt mỏi, nên có kẹo ngậm họng giúp ích rất nhiều.
Dù ở đó cũng có thể mua được, nhưng nếu bạn lo lắng về hương vị hay chất lượng, tôi khuyên nên mang theo loại mình yêu thích từ Nhật Bản.
Điều tôi muốn nhắn nhủ là "không cần phải hướng đến sự hoàn hảo". Sai cũng không sao cả. Dù không nghĩ ra từ để nói, cũng đừng nản lòng. Du học là sự tích lũy của những "thử thách nho nhỏ" mỗi ngày. Từng bước nhỏ chắc chắn sẽ trở thành sức mạnh của chính bạn.
Và hơn hết, đừng quên "tận hưởng niềm vui". Trải nghiệm ở Cebu đã cho tôi thấy rằng học tiếng Anh thực ra là một điều vô cùng thú vị.
Sau khi kết thúc chuyến du học tại đảo Cebu, có điều gì đó trong tôi đã thay đổi lớn lao. Dù chỉ là khoảng thời gian ngắn 4 tuần, nhưng cảm giác tự mình nói được tiếng Anh, tự mình giao tiếp được với người khác bằng chính khả năng của bản thân đã trở thành sự tự tin lớn lao khi tôi nghĩ về chặng đường phía trước.
Và giờ đây, tôi đang nghĩ đến bước tiếp theo.
Trước tiên, tôi muốn thử thách bản thân một lần nữa với "chuyến du học dài hạn tại một nước nói tiếng Anh". Ước mơ du học Canada mà tôi từng phải từ bỏ trước đây vẫn là một trong những giấc mơ tôi không muốn buông bỏ. Lần này, tôi muốn thông qua trường đại học để đến các quốc gia nói tiếng Anh bản xứ như Canada hay Mỹ, và nâng cao hơn nữa khả năng tiếng Anh của mình qua cuộc sống thực tế tại đó.
Ngoài ra, tôi cũng dự định sẽ đi du học Malta - nơi tôi đã để tâm từ trước - vào kỳ nghỉ xuân tới. Malta tuy nằm ở châu Âu nhưng tiếng Anh lại là ngôn ngữ chính thức, biển và thành phố đều rất đẹp, là điểm đến du học có thể vừa học vừa tham quan. Tôi rất háo hức được tiếp xúc với văn hóa khác biệt và môi trường đa quốc gia trong một bầu không khí hoàn toàn khác với Cebu.
Sau chuyến du học Cebu, "mục đích học tiếng Anh" của bản thân tôi đã trở nên rõ ràng hơn. Đó không đơn thuần là nâng điểm TOEIC, mà là "dùng tiếng Anh để kết nối với ai đó và hoàn thành một điều gì đó".
Trong tương lai, tôi có mục tiêu làm công việc liên quan đến tiếng Anh. Hiện tại, tôi đang quan tâm đến các công ty du lịch, hướng dẫn viên du lịch, hoặc các công việc thương mại, kinh doanh có nhiều giao dịch với nước ngoài. Dù đi theo con đường nào, khả năng tiếng Anh cũng sẽ là vũ khí lớn. Tin vào điều đó, tôi muốn tiếp tục học tập từ nay về sau.
Tất nhiên, việc học tiếng Anh không có điểm dừng. Tôi cũng đã cảm nhận điều đó ở Cebu - nếu chỉ hài lòng với việc nói được đôi chút thì sự trưởng thành sẽ dừng lại. Chính vì vậy, tôi muốn giữ tinh thần "nhờ chuyến du học mà biết được cách học", và tiếp tục nỗ lực bền bỉ từ nay về sau.
Dù vậy, những gì tôi có được qua chuyến du học không chỉ là khả năng tiếng Anh.
Khả năng tận hưởng niềm vui khi tiếp xúc với những quốc gia, nền văn hóa khác nhau, gặp gỡ những con người mới và sự thay đổi của môi trường. Tầm quan trọng của việc sống hết mình mỗi ngày. Và cả sự dũng cảm để thử thách mà không sợ thất bại. Tất cả những điều đó đã trở thành "tài sản cuộc đời" vô giá đối với tôi.
Nhìn lại chuyến du học tại đảo Cebu, điều tôi cảm nhận mạnh mẽ nhất là "không cần phải hoàn hảo, điều quan trọng trước hết là cứ thử nói".
Trước khi du học, bản thân tôi cũng đầy ắp lo lắng như "sai ngữ pháp thì xấu hổ lắm", "phát âm kỳ cục thì có khi bị cười". Vì mang danh sinh viên trường ngoại ngữ, tôi còn có áp lực bị mọi người nghĩ rằng "nói được tiếng Anh là điều đương nhiên". Nhưng khi thực sự đi du học, tôi đã tự mình học được rằng việc mắc lỗi không hề là điều xấu.
Dù tôi nói bằng thứ tiếng Anh còn vụng về, các giáo viên chưa bao giờ phủ nhận hay cười cợt. Họ luôn động viên bằng những câu như "Good try!", "That's a good point!", và cho tôi cơ hội thử thách bao nhiêu lần cũng được. Chính vì vậy, tôi đã có thể mở lời mà không sợ hãi, và qua sự lặp lại đó, sự tự tin dần được hình thành.
Ngược lại, tôi nghĩ có bao nhiêu lần thất bại thì có bấy nhiêu cơ hội để tiến bộ.
Tiếng Anh không thể học được chỉ trên bàn giấy. Phải thực sự sử dụng, nếu không truyền đạt được thì nói lại. Được giáo viên và người dân địa phương chỉ dạy, rồi dần dần tiến gần hơn đến cách diễn đạt đúng. Tôi nghĩ chính quá trình đó mới thực sự quan trọng.
Có lẽ đây không chỉ là thái độ trong việc học ngoại ngữ, mà còn áp dụng được cho cả chặng đường phía trước trong cuộc sống. Không phải "hoàn hảo rồi mới thử thách", mà là "trong khi thử thách, dần dần trưởng thành". 4 tuần này là khoảng thời gian quý giá để tôi tiếp thu cách suy nghĩ đó.
Điều tôi muốn nhắn nhủ với những ai sắp đi du học là: thật đáng tiếc nếu bạn khép miệng lại chỉ vì những lý do như "dù sao mình cũng không nói được" hay "người khác giỏi hơn mình". Dù chỉ với vài từ ít ỏi, chỉ cần có tấm lòng muốn truyền đạt, đối phương chắc chắn sẽ đón nhận. Và bước đi đó chắc chắn sẽ dẫn đến tương lai.
Không có "con đường tắt" nào để có thể nói được tiếng Anh. Nhưng có một "con đường chắc chắn".
Đó là - mỗi ngày, dù chỉ một chút, hãy thử tự mình nói ra tiếng Anh bằng chính lời của mình. Và đừng sợ mắc lỗi, hãy chủ động lao vào những môi trường học tập.
Bản thân tôi vẫn còn đang ở giữa chặng đường. Nhưng trải nghiệm tại Cebu đã cho tôi cơ hội để cảm nhận rằng "nói tiếng Anh thật vui". Vì vậy, từ nay tôi cũng muốn bước tiếp không sợ hãi, với tinh thần tích cực, theo đúng nhịp độ của bản thân.
Mong rằng chuyến du học của mọi người sẽ trở thành khoảng thời gian trưởng thành tuyệt vời.