Luyện thi IELTS Reading: Bí quyết chinh phục dạng bài Yes/No/Not Given

Một trong những dạng câu hỏi khiến nhiều thí sinh IELTS Reading gặp khó khăn là Yes/No/Not Given. Thoạt nhìn có vẻ giống True/False/Not Given, nhưng thực tế mục đích ra đề và cách giải lại khác nhau. Ở dạng bài này, thí sinh cần có khả năng nhận diện xem nội dung câu hỏi có khớp với ý kiến hay quan điểm của tác giả hay không, chứ không phải phán đoán đúng sai của sự thật.

"Không tìm thấy đáp án trong bài đọc", "sự phân biệt giữa Yes và No trở nên mơ hồ" là những lỗi điển hình thường gặp. Tuy nhiên, nếu hiểu đúng đặc điểm của dạng câu hỏi này và thực hiện theo đúng quy trình giải, bạn hoàn toàn có thể trả lời đúng một cách ổn định. Bài viết này sẽ giải thích dễ hiểu cách tư duy và bí quyết thực tế để giải dạng bài Yes/No/Not Given.

Yes/No/Not Given là dạng câu hỏi liên quan đến ý kiến, quan điểm của tác giả xuất hiện trong bài đọc. Đặc điểm của dạng này là không xác nhận sự thật, mà phán đoán xem tác giả nghĩ như thế nào — đồng ý, phản đối, hay không đề cập.

• Yes = Trường hợp nội dung câu hỏi khớp với ý kiến, quan điểm của tác giả
• No = Trường hợp nội dung câu hỏi mâu thuẫn với ý kiến, quan điểm của tác giả
• Not Given = Trường hợp bài đọc không viết về quan điểm đó, hoặc thiếu căn cứ để phán đoán

Điểm quan trọng

• Là câu hỏi hiểu lập trường của tác giả → Cần khả năng đọc hiểu theo hướng "tác giả nghĩ như vậy".
• Không phải dạng xác nhận sự thật → Khác với True/False/Not Given, dạng này phán đoán dựa trên "ý kiến, lập trường" chứ không phải sự thật khách quan.
• Nếu không được viết trong bài đọc thì là Not Given → Đừng cố ép chọn Yes hoặc No, nếu không có thông tin thì Not Given mới là đáp án đúng.

Một trong những điểm dễ gây nhầm lẫn trong các câu hỏi của IELTS Reading là True/False/Not Given và Yes/No/Not Given. Tuy nhìn bề ngoài rất giống nhau, nhưng thực tế mục đích ra đề lại khác biệt.

True/False/Not Given

• Đối tượng: "Sự thật (Fact)" trong bài đọc
• True = Nội dung câu hỏi khớp với sự thật trong bài đọc
• False = Nội dung câu hỏi mâu thuẫn với sự thật trong bài đọc
• Not Given = Bài đọc không viết về sự thật đó

Phán đoán dựa trên thông tin khách quan như giải thích khoa học hoặc sự kiện lịch sử.

Yes/No/Not Given

• Đối tượng: "Ý kiến hoặc quan điểm của tác giả (Opinion/Claim)" trong bài đọc
• Yes = Ý kiến trong câu hỏi khớp với chủ trương của tác giả
• No = Ý kiến trong câu hỏi mâu thuẫn với chủ trương của tác giả
• Not Given = Tác giả không đề cập đến điểm đó

Quan trọng là nắm bắt được tác giả nghĩ như thế nào trong các bài bình luận hoặc bài viết ý kiến.

Tóm gọn sự khác biệt trong một câu

• True/False/Not Given → Xác nhận về "sự thật"
• Yes/No/Not Given → Xác nhận về "ý kiến của tác giả"

Với dạng bài Yes/No/Not Given, thay vì đọc bài đọc một cách mù quáng, việc phán đoán theo đúng quy trình mới là con đường ngắn nhất dẫn đến đáp án đúng.

Bước 1: Kiểm tra câu hỏi

• Ý thức xem câu hỏi có liên quan đến "ý kiến, chủ trương của tác giả" chứ không phải xác nhận sự thật.
• Chú ý đến các từ khóa (ví dụ: believes, claims, argues...).

Bước 2: Tìm vị trí liên quan trong bài đọc

• Câu hỏi thường được ra theo đúng thứ tự của bài đọc.
• Dùng từ khóa của câu hỏi để xác định đoạn văn hoặc câu tương ứng.

Bước 3: Nắm bắt ý kiến của tác giả

• Không chỉ những cách diễn đạt trực tiếp mà cả những sự diễn đạt lại hay hàm ý cũng cần được nắm bắt.
• Xác định rõ ràng lập trường của tác giả (đồng ý, phản đối, trung lập).

Bước 4: So sánh với câu hỏi

• Ý kiến khớp nhau → Yes
• Ý kiến trái ngược → No
• Không thể xác định / không được đề cập → Not Given

Bước 5: Chú ý các cách diễn đạt cực đoan

• Các cách diễn đạt tuyệt đối như "always", "never", "all", "only" dễ mâu thuẫn với bài đọc.
• Nếu bài đọc không giới hạn nhưng câu hỏi lại khẳng định chắc chắn, khả năng cao đáp án sẽ là No hoặc Not Given.

1. Cố ép trả lời Yes/No cho câu Not Given

• Ví dụ lỗi: "Bài đọc không viết trực tiếp, nhưng chắc là Yes" — suy đoán như vậy.
• Cách khắc phục: Nếu bài đọc không có thông tin, hãy dứt khoát chọn Not Given. Đừng bù đắp bằng suy đoán hay kiến thức thường thức.

2. Phán đoán theo kiến thức hoặc thường thức của bản thân

• Ví dụ lỗi: Nghĩ rằng "thông thường thì như vậy nên chắc là Yes".
• Cách khắc phục: IELTS là bài thi chỉ phán đoán dựa trên thông tin viết trong bài đọc. Hãy loại bỏ kiến thức nền.

3. Nhầm lẫn giữa Yes và No

• Ví dụ lỗi: Dù tác giả phản đối rõ ràng, nhưng lại nghĩ là "không đề cập".
• Cách khắc phục: Xác định rõ "tác giả đồng ý hay phản đối". Nếu là ý kiến phản đối thì hãy chọn No mà không do dự.

4. Bỏ sót paraphrase (diễn đạt lại)

• Ví dụ lỗi: Vì cách diễn đạt trong câu hỏi và bài đọc khác nhau nên không nhận ra là cùng một nội dung.
• Cách khắc phục: Hãy làm quen với từ đồng nghĩa và cách diễn đạt lại. Ví dụ: “increase” ⇔ “go up” “important” ⇔ “crucial / significant”

5. Bị đánh lừa bởi cách diễn đạt tuyệt đối

• Ví dụ lỗi: Khi câu hỏi có chứa "always" hay "never", tự động phán đoán là Yes.
• Cách khắc phục: Nếu bài đọc không có cách diễn đạt "không có ngoại lệ", khả năng cao đáp án sẽ là No hoặc Not Given.

1. Tập trung giải riêng dạng Yes/No/Not Given

• Phân loại đề thi cũ hoặc bài luyện tập theo từng thể loại, trước tiên hãy làm quen với dạng câu hỏi này.
• Lặp lại cùng một dạng nhiều lần sẽ giúp hình thành "cảm giác về tiêu chí phán đoán".

2. Luôn kiểm tra căn cứ

• Sau khi chọn đáp án đúng, hãy luôn kiểm tra xem câu nào trong bài đọc là căn cứ.
• Trạng thái lý tưởng là có thể giải thích "vì có câu này nên là Yes".

3. Tăng cường luyện tập dạng Not Given

• Đây là dạng mà thí sinh thường gặp khó khăn nhất.
• Việc luyện tập xác nhận "bài đọc không đề cập đến điều này" nhiều lần sẽ giúp giảm sự phân vân.

4. Làm quen với paraphrase

• Câu hỏi và bài đọc thường không dùng chung một từ.
• Hãy lập danh sách từ đồng nghĩa và ghi nhớ các cách diễn đạt lại thường được sử dụng trong thực tế.

5. Chú ý giới hạn thời gian

• Yes/No/Not Given là dạng câu hỏi có thể giải tương đối nhanh.
• Khi phân vân, đừng dành quá nhiều thời gian, hãy quyết định chuyển sang câu tiếp theo.

Yes/No/Not Given là dạng câu hỏi kiểm tra khả năng đọc hiểu ý kiến, chủ trương của tác giả. Khác với True/False/Not Given vốn xác nhận sự thật, chìa khóa của dạng bài này nằm ở việc nắm bắt đúng lập trường của tác giả.

• Yes = Khớp với ý kiến của tác giả
• No = Mâu thuẫn với ý kiến của tác giả
• Not Given = Tác giả không đề cập

Nếu hiểu rõ quy tắc này, đồng thời triệt để ứng phó với paraphrase và cẩn thận với các cách diễn đạt cực đoan, bạn có thể nâng cao tỷ lệ trả lời đúng một cách ổn định.

Điều quan trọng cuối cùng là chỉ dựa vào thông tin trong bài đọc làm căn cứ. Không bị chi phối bởi kiến thức nền hay thường thức, mà hình thành thói quen phán đoán dựa trên chính văn bản, bạn sẽ có thể bình tĩnh ứng phó ngay cả với những câu hỏi khó.